Stany Zjednoczone ogłosiły 9 października 2026 r. sankcje wobec Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK) jako instytucji. Decyzja spotkała się ze zdecydowanym sprzeciwem ośmiu państw, w tym Wielkiej Brytanii, oraz potępieniem ze strony sekretarza generalnego ONZ António Guterresa. Ogłoszenia restrykcji nie należy jednak utożsamiać z potwierdzonym wejściem ich w życie.
Według UN News Marco Rubio zapowiedział zakaz transakcji z trybunałem, wskazując ograniczenie jego zasobów i działalności jako cel amerykańskich działań. To środki wymierzone w samą instytucję — wcześniej, jak podaje serwis ONZ, amerykańskimi sankcjami objęto 13 sędziów i prokuratorów MTK.
Na ogłoszenie odpowiedzieli wspólnie ministrowie spraw zagranicznych Kanady, Danii, Niemiec, Francji, Włoch, Japonii, Holandii i Wielkiej Brytanii. W oświadczeniu opublikowanym przez brytyjskie ministerstwo spraw zagranicznych wyrazili ubolewanie i zdecydowany sprzeciw wobec amerykańskiej decyzji. Podkreślili poparcie dla niezależności, bezstronności i integralności trybunału.
Wszystkie osiem państw jest stronami Statutu Rzymskiego, traktatu stanowiącego podstawę działania MTK. Sygnatariusze zadeklarowali dalsze wspieranie wykonywania mandatu trybunału. Ostrzegli również, że wdrożenie sankcji mogłoby znacząco wpłynąć na instytucję, jej personel i rodziny pracowników. Jest to ich ocena możliwych następstw, a nie opis już udokumentowanych skutków.
Trybunał i ONZ potępiają decyzję
Jak informuje UN News, MTK określił amerykańską decyzję jako atak na praworządność i międzynarodowy porządek prawny. Prezes trybunału Tomoko Akane zadeklarowała, że instytucja będzie nadal wykonywać swój mandat niezależnie i bezstronnie. Rzecznik sekretarza generalnego ONZ przekazał z kolei, że António Guterres potępił nowe sankcje wobec MTK jako instytucji i potwierdził poparcie dla jego niezależności.
Na tym etapie istotne pozostaje rozróżnienie między ogłoszeniem restrykcji a ich prawnym wdrożeniem. UN News opisuje sankcje jako nałożone, natomiast wspólne oświadczenie ośmiu państw mówi o ich zapowiedzi i warunkowo o skutkach wdrożenia. Nie ma więc podstaw, by wskazywać potwierdzoną datę rozpoczęcia ich obowiązywania.
Państwa podpisane pod oświadczeniem zapowiedziały także kontynuowanie dialogu z krajami, które nie są stronami Statutu Rzymskiego. Deklaracja dotyczy rozmów przed zgromadzeniem państw stron zaplanowanym na grudzień 2026 r., przy jednoczesnym utrzymaniu wsparcia dla działalności trybunału.
