Spis treści
Oficjalny przegląd dotyczący Anglii ostrzega przed ryzykiem nadrozpoznawania lub błędnego rozpoznawania ADHD i autyzmu, szczególnie w niektórych młodszych grupach wiekowych. Nie stwierdza jednak, że problem występuje na dużą skalę. Jak informuje BBC w relacjach opublikowanych 9 października 2026 roku, autorzy uznali dostępne dowody za niewystarczające do takiego wniosku. Jednocześnie wskazali, że część osób nadal nie otrzymuje potrzebnej diagnozy, a długie oczekiwanie na ocenę i brak wsparcia wyrządzają szkody.
Przeglądowi przewodniczy prof. Peter Fonagy. Według BBC został on zamówiony przez ówczesnego ministra zdrowia Wesa Streetinga. Jego ustalenia dotyczą Anglii — nie należy traktować ich jako oceny wszystkich systemów ochrony zdrowia w Wielkiej Brytanii.
Liczby wymagają ostrożnej interpretacji
BBC podaje, że ponad 4% dzieci w wieku od 6 do 17 lat ma diagnozę autyzmu. Autorzy przeglądu zestawiają ten odsetek z szacunkami rozpowszechnienia autyzmu wynoszącymi 1–2%, ale sami zaznaczają słabości danych porównawczych. Część szacunków opiera się na badaniach sprzed około dziewięciu lat. Taka różnica nie jest więc sama w sobie dowodem, że diagnozy są masowo błędne.
Obraz przedstawiony w przeglądzie jest bardziej złożony: ryzyko nadrozpoznawania może współistnieć z niedostatecznym rozpoznawaniem ADHD i autyzmu w innych grupach wiekowych. Autorzy oddzielają też tę kwestię od wzrostu problemów ze zdrowiem psychicznym młodych ludzi, który uznają za rzeczywisty.
Pomoc nie powinna zależeć wyłącznie od diagnozy
Dla osób czekających na ocenę diagnostyczną i ich rodzin ważną częścią zaleceń jest szerszy dostęp do pomocy bez konieczności wcześniejszego uzyskania diagnozy. Chodzi między innymi o dostosowania w szkołach i miejscach pracy. Przegląd zwraca uwagę zarówno na skutki długiego oczekiwania, jak i na niewystarczające wsparcie po rozpoznaniu.
Autorzy proponują ponowną ocenę potrzeb osób znajdujących się na listach oczekujących, tak aby pierwszeństwo otrzymywali ci, którzy najbardziej potrzebują pomocy. Nie jest to postulat rezygnacji z diagnostyki. Według przewodniczącego przeglądu diagnoza pozostaje istotna i powinna być chroniona; celem jest poszerzenie dróg dostępu do wsparcia.
Inne zalecenia dotyczą poprawy jakości i spójności ocen ADHD i autyzmu, silniejszego nadzoru nad podmiotami spoza NHS, czyli brytyjskiego publicznego systemu ochrony zdrowia, oraz zakazu reklamowania ocen diagnostycznych bezpośrednio odbiorcom.
Rząd zapowiada zmiany, nie nowe obowiązujące przepisy
Według BBC rząd przyjął raport z zadowoleniem i zapowiedział zaostrzenie regulacji dotyczących ocen ADHD i autyzmu. Nowy model wsparcia ma zostać przedstawiony w planowanej strategii zdrowia psychicznego, oczekiwanej przed końcem 2026 roku. To zapowiedź, a nie potwierdzony termin wdrożenia zmian.
Wnioski przeglądu nie oznaczają zatem ani wejścia nowych regulacji w życie, ani podważenia wszystkich dotychczasowych diagnoz. Wskazują na potrzebę bardziej spójnej diagnostyki i lepszego dostępu do pomocy — przy jednoczesnym zachowaniu ostrożności wobec twierdzeń o skali nadrozpoznawania.
