Setki tysięcy osób — według szacunków organizatorów — zebrały się w niedzielę 15 listopada na Letnej w Pradze, protestując przeciw planom zmiany finansowania czeskich mediów publicznych. Rząd Andreja Babiša chce zastąpić obowiązkowe opłaty finansowaniem z budżetu państwa. Przeciwnicy projektu widzą w tym zagrożenie dla niezależności redakcji; premier zaprzecza, by zamierzał ingerować w ich pracę.
Demonstrację zorganizowało stowarzyszenie Million Moments for Democracy. Skala zgromadzenia była ogromna, choć przytaczane przez media szacunki organizatorów różnią się: „The Guardian” podał 350 tys. uczestników, a BBC około 400 tys. Nie są to niezależnie potwierdzone dane o frekwencji.
Wśród protestujących pojawiły się charakterystyczne spiczaste czapki złożone z gazet. Było to nawiązanie do Večerníčka, postaci znanej z programu czeskiej telewizji dla dzieci — i zarazem symboliczne odwołanie do publicznego nadawcy, którego przyszłości dotyczy spór.
Opłaty czy pieniądze z budżetu państwa?
Istotą rządowej propozycji jest zniesienie obowiązkowych opłat finansujących publiczną telewizję i radio oraz zastąpienie ich środkami z budżetu państwa. Jak informuje BBC, rząd uzasadnia zmianę tym, że obecny system jest przestarzały, a koszty działania nadawców wymagają ograniczenia. Według „The Guardian” proponowane rozwiązania oznaczałyby zmniejszenie budżetów publicznej telewizji i radia o około 15 proc.
To nadal projekt, a nie obowiązujący już model finansowania. Protest dotyczy więc kierunku planowanych zmian i ich możliwych konsekwencji dla nadawców.
Krytycy obawiają się, że uzależnienie finansowania od budżetu państwa zwiększy polityczny wpływ na redakcje i osłabi ich niezależność. „The Guardian” wymienia wśród organizacji krytykujących plan Europejską Unię Nadawców, Europejską Federację Dziennikarzy, Reporterów bez Granic oraz Międzynarodowy Instytut Prasy.
Babiš odrzuca zarzuty, że celem reformy jest podporządkowanie mediów władzy. Zapewnia, że nowy sposób finansowania nie będzie oznaczał ingerencji w działalność redakcyjną. Spór wykracza zatem poza sam sposób pobierania pieniędzy: dotyczy tego, czy proponowane zasady pozwolą zachować niezależność publicznej telewizji i radia przy zapowiadanym ograniczeniu ich budżetów.