Premier Andy Burnham ma przedstawić krytyczną ocenę Brexitu i zapowiedzieć porozumienia z Unią Europejską dotyczące m.in. handlu żywnością oraz mobilności młodych ludzi. Jak informują BBC i „The Guardian”, w zaplanowanym na 16 listopada wystąpieniu w Londynie ma przekonywać, że Wielka Brytania więcej straciła na wyjściu z UE, niż zyskała. To polityczna ocena premiera, towarzysząca przygotowaniom do kolejnego szczytu UK–UE.
Burnham ma przemówić podczas Lord Mayor’s Banquet — uroczystego bankietu wydawanego przez lorda majora londyńskiego City. Przytaczane przez obie redakcje fragmenty są zapowiedzią wystąpienia, a nie relacją z wygłoszonego już przemówienia. Podpisanie porozumień jest planowane podczas piątkowego szczytu, później w tym samym tygodniu.
Żywność, energia i wyjazdy młodych ludzi
Według BBC przygotowywane porozumienia obejmują żywność, energię oraz mobilność młodych ludzi. „The Guardian” wskazuje na żywność i rolnictwo, handel uprawnieniami do emisji oraz mobilność młodzieży. W praktyce negocjacje dotyczą więc zarówno barier w wymianie gospodarczej, jak i przyszłych możliwości podróżowania i podejmowania pracy przez młodych ludzi.
BBC podaje, że przed szczytem uzgodniono projekt porozumienia dotyczącego zniesienia pobrexitowych kontroli eksportu żywności i produktów rolnych. Projekty dotyczące handlu emisjami oraz programu podróży i pracy młodych ludzi przekazano państwom UE. Nie oznacza to jednak, że nowe zasady już obowiązują: opisywane ustalenia pozostają projektami lub porozumieniami oczekującymi na podpisanie.
Dla firm handlujących żywnością istotny jest kierunek rozmów o ograniczeniu kontroli. Z kolei osoby zainteresowane przyszłym programem mobilności muszą poczekać na jego szczegółowe zasady. Z informacji BBC i „The Guardian” nie wynika jeszcze, jakie dokładnie warunki uczestnictwa miałby przewidywać.
Bliżej UE, ale bez powrotu do jednolitego rynku
Według obu redakcji Burnham uzależnia poparcie dla porozumienia od spełnienia trzech warunków: zgodności z programem Partii Pracy, poprawy dotychczasowych warunków Brexitu oraz odczuwalnych korzyści w codziennym życiu mieszkańców. BBC wyjaśnia, że programowe granice obejmują brak powrotu do jednolitego rynku, unii celnej i swobodnego przepływu osób. Zapowiadany program dla młodych ludzi nie powinien więc być utożsamiany z przywróceniem swobody przemieszczania się sprzed Brexitu.
„The Guardian” przytacza również ocenę Burnhama, zgodnie z którą planowane porozumienia mogłyby zwiększyć brytyjski produkt krajowy brutto o 0,4 proc., czyli około 17 mld funtów. Jest to przypisywana premierowi prognoza, nie osiągnięty wynik. Gazeta nie przedstawia metodologii ani horyzontu czasowego tego szacunku.
Najbliższym sprawdzianem zapowiedzi będzie piątkowy szczyt UK–UE. Na obecnym etapie chodzi o plan zacieśnienia współpracy w wybranych obszarach, a nie o potwierdzone wejście w życie nowych reguł handlu czy podróżowania.