1,2 mld osób żyje w ubóstwie wielowymiarowym — wynika z aktualizacji globalnego wskaźnika MPI na 2026 r., opisanej przez UN News. To o 51,5 mln więcej niż w poprzedniej edycji i pierwszy wzrost liczby ubogich od 15 lat. Ponad połowę tej grupy stanowią dzieci. Wynik wymaga jednak ważnego zastrzeżenia: nie oznacza, że wszystkie dodatkowe osoby popadły w ubóstwo w ciągu jednego roku ani że wzrósł globalny odsetek ubogich.
Aktualizacja przygotowana przez Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP) i Uniwersytet Oksfordzki obejmuje 108 państw, zamieszkanych przez około 78 proc. ludności świata. Według UN News wśród osób zaliczanych do ubogich jest 617 mln dzieci, a 83 proc. wszystkich osób żyjących w ubóstwie wielowymiarowym mieszka na obszarach wiejskich.
Ubóstwo to nie tylko brak pieniędzy
MPI, czyli wskaźnik ubóstwa wielowymiarowego, bada nakładające się niedostatki w trzech dziedzinach: zdrowiu, edukacji i poziomie życia. Wykorzystuje 10 wskaźników, dotyczących między innymi odżywiania, nauki oraz dostępu do elektryczności, wody pitnej i odpowiednich warunków sanitarnych. Nie jest więc miarą ubóstwa opartą wyłącznie na dochodzie — pokazuje także braki w dostępie do podstawowych warunków życia.
Równie istotne jest to, jak powstało porównanie z poprzednią edycją. W 95 państwach nie pojawiły się nowe dane ankietowe. Sama aktualizacja szacunków liczby ludności zwiększyła tam liczbę osób zaliczanych do ubogich o niemal 16 mln. Pozostała część wzrostu pochodzi z 13 państw, dla których dostępne były nowe dane, i odzwierciedla zarówno zmiany występowania ubóstwa, jak i zmiany demograficzne oraz różnice w zakresie uwzględnianych wskaźników.
Porównanie kolejnych aktualizacji nie jest zatem jednolitym pomiarem tego, jak warunki życia zmieniły się na świecie w ciągu jednego roku. Rok 2026 oznacza edycję wskaźnika, a nie wspólny rok zebrania wszystkich danych. Wzrost liczby osób wykazanej w zestawieniu nie dowodzi też wzrostu globalnego odsetka ludności żyjącej w ubóstwie.
Mniejszy odsetek ubogich, ale większa liczba osób
Różnicę między liczbą a odsetkiem dobrze pokazują wyniki poszczególnych państw. Egipt, Nepal, Tadżykistan, Angola i Zambia zmniejszyły udział mieszkańców żyjących w ubóstwie wielowymiarowym. W Angoli i Zambii liczba ubogich mimo to wzrosła, ponieważ przyrost ludności był szybszy niż tempo ograniczania ubóstwa. W Nigerii, według UN News, zwiększyły się zarówno odsetek, jak i liczba ubogich — po wcześniejszych postępach w latach 2010–2019.
Administrator UNDP Alexander De Croo określił wzrost jako sygnał alarmowy dla świata. Jednocześnie UNDP wskazuje, że trwała poprawa jest możliwa: 33 państwa zmniejszyły wartość MPI o połowę w czasie krótszym niż 15 lat. Wśród nich znalazło się sześć państw Afryki Subsaharyjskiej. To ważna przeciwwaga dla głównego wyniku aktualizacji, choć dotychczasowe sukcesy nie gwarantują podobnego tempa postępów w kolejnych latach.
