Home Office zapowiada przegląd sposobu nakładania i egzekwowania kar za nielegalne zatrudnianie. Jak informuje BBC, minister spraw wewnętrznych Shabana Mahmood ogłosiła ten krok w odpowiedzi na śledztwo redakcji dotyczące możliwości unikania płatności. Według danych resortu przytoczonych przez stację nieściągnięte kary wynoszą co najmniej 150 mln funtów.
W oświadczeniu cytowanym przez BBC Mahmood wskazała, że przegląd ma zapewnić możliwość reagowania na nieprzestrzeganie przepisów i niepłacenie kar przy użyciu wszystkich dostępnych środków. To na razie zapowiedź działań: nie przedstawiono wyników przeglądu, szczegółowego harmonogramu ani nowych obowiązujących zasad dla pracodawców.
Rozmowy pod przykryciem i odpowiedź prawnika
Reporterzy BBC, działając pod przykryciem, nagrali rozmowy z prawnikiem Mohammadem Aliasem Yousafem z Bradford. Przedstawili mu fikcyjną sprawę sklepu, na który miała zostać nałożona kara w wysokości 45 tys. funtów za nielegalne zatrudnienie pracownika. Zarówno sklep i pracownik, jak i sama kara były elementami scenariusza dziennikarskiego — nie był to udokumentowany przypadek uniknięcia zapłaty rzeczywistej należności.
Według ustaleń BBC Yousaf proponował przeniesienie odpowiedzialności za karę na osobę przebywającą poza Wielką Brytanią, którą przedstawiono by jako właściciela firmy. Prawnik zaprzeczył jednak, by doradzał przypisanie kary komuś, kto nie odpowiadał za przedsiębiorstwo, lub przekazywanie Home Office fałszywych informacji. Oświadczył, że kwestionuje kary zgodnie z prawem i nie podjął się prowadzenia sprawy reportera.
BBC odnotowuje również, że w późniejszych wiadomościach i rozmowie Yousaf odmawiał przedstawiania nieprawdziwej wersji wydarzeń. Opisane ustalenia są wynikiem śledztwa dziennikarskiego; materiał nie informuje o prawomocnym wyroku ani rozstrzygnięciu dyscyplinarnym wobec prawnika.
Wartość kar a pieniądze faktycznie pobrane
Z danych Home Office przekazanych BBC wynika, że w latach 2021–2025 wystawiono 5755 kar o łącznej wartości 215 mln funtów. W tym okresie pobrano 60,5 mln funtów. Skala różnicy stawia pytanie o skuteczność egzekwowania należności, ale samych kwot nie można traktować jako prostego bilansu kar, których pracodawcy bezprawnie uniknęli.
Resort zaznaczył bowiem, że nie wszystkie kary wystawione w badanym okresie musiały zostać zapłacone w tych samych latach. Na ostateczne wpływy mają też wpływ odwołania oraz zniżki za szybką płatność, które obniżają pobierane kwoty względem nominalnej wartości kar.
Dla pracodawców najważniejsze jest więc rozróżnienie między zapowiedzią przeglądu a zmianą przepisów. Opisana przez BBC odpowiedź Home Office dotyczy oceny systemu nakładania i ściągania kar — nie oznacza jeszcze wprowadzenia nowych obowiązków ani nowych zasad ich egzekwowania.
