Rosyjskie ataki na cywilów i kluczową infrastrukturę energetyczną w Ukrainie stanowiły zbrodnie wojenne — wynika z nowych ustaleń Niezależnej Międzynarodowej Komisji Śledczej do spraw Ukrainy, opisanych 26 października 2026 r. przez UN News. Komisja wskazała również na zbrodnie przeciwko ludzkości oraz dowody rekrutowania do rosyjskiej armii mężczyzn będących ofiarami handlu ludźmi.
Jednym z głównych tematów najnowszego raportu są konsekwencje niszczenia infrastruktury niezbędnej do przetrwania zimy. Według komisji dowódcy nakazujący ataki wiedzieli, że instalacje grzewcze mają zasadnicze znaczenie dla ludności cywilnej, zwłaszcza w najchłodniejszych miesiącach. Celowe kierowanie ataków przeciwko obiektom cywilnym komisja zakwalifikowała jako zbrodnie wojenne.
Zima bez ogrzewania, prądu i wody
Jak informuje UN News, raport opisuje skutki braku ogrzewania, energii elektrycznej i wody, a także ograniczonego dostępu do podstawowych usług oraz urządzeń podtrzymujących życie. Szczególnie dotkliwe były one dla osób starszych. Zniszczenia infrastruktury oznaczały nie tylko przerwy w dostawach, lecz także ograniczenie dostępu do urządzeń podtrzymujących życie i podstawowych usług.
Przy opracowywaniu raportu komisja korzystała z relacji 255 osób, które doświadczały trudnych warunków zimowych w dziewięciu obwodach Ukrainy. Uwzględniła również informacje przekazane przez ukraińskie władze, lekarzy i organizacje pozarządowe. Opisane ustalenia dotyczą wielu wcześniejszych działań, a nie jednego ataku.
Komisja badała także ataki ukraińskich sił zbrojnych na infrastrukturę energetyczną w Rosji i na okupowanych terenach Ukrainy. Nie mogła jednak zbadać ich skutków na terytorium Rosji: rosyjskie władze nie zapewniły dostępu ani nie odpowiedziały na prośby o informacje. To istotne ograniczenie tej części dochodzenia.
Rekrutacja przez podstęp i przymus
Osobny wątek raportu dotyczy cudzoziemców trafiających do rosyjskich sił zbrojnych. Komisja wskazała na przekonujące dowody, że rosyjskie władze rekrutowały mężczyzn będących ofiarami handlu ludźmi z 29 państw, naruszając międzynarodowe prawo praw człowieka.
Według ustaleń opisanych przez UN News rekrutacja obejmowała podstęp i przymus. Po przyjeździe mężczyzn zmuszano do podpisywania rosyjskojęzycznych kontraktów z Ministerstwem Obrony. Komisja wezwała do zwolnienia wszystkich takich osób z rosyjskich sił zbrojnych.
Komisję powołała Rada Praw Człowieka ONZ w marcu 2022 r. Tworzą ją niezależni eksperci, którzy nie są pracownikami ONZ i nie otrzymują wynagrodzenia za tę pracę. Przedstawione przez nich kwalifikacje prawne są ustaleniami komisji śledczej — nie prawomocnym wyrokiem sądu rozstrzygającym o odpowiedzialności karnej konkretnych osób.
