Uprawnieni bliscy osób, które zmarły przed złożeniem wniosku o świadczenie z tytułu choroby azbestowej, mogą otrzymać taką samą kwotę, jaka przysługiwałaby samym chorym. Jak poinformował brytyjski Department for Work and Pensions (DWP), czyli resort pracy i emerytur, zmiana obowiązuje od 31 października 2026 r. Dotyczy nowych wniosków w dwóch określonych programach i nie działa wstecz.
Dotychczas osoby pozostające na utrzymaniu zmarłego otrzymywały niższą stawkę niż chorzy występujący o świadczenie za życia. Według DWP w 2025 r. średnia wypłata dla chorych wynosiła około 17 700 funtów, a dla uprawnionych bliskich osoby, która zmarła przed złożeniem wniosku — około 10 700 funtów. Resort szacuje, że zrównanie stawek pomoże około 300 rodzinom rocznie, przy koszcie od 2 mln do 6 mln funtów rocznie.
Jakie świadczenia obejmuje zmiana?
Nowe zasady dotyczą programu działającego na podstawie Pneumoconiosis etc. (Workers’ Compensation) Act 1979 oraz 2008 Diffuse Mesothelioma Scheme, czyli programu świadczeń z tytułu rozlanego międzybłoniaka. Przewidują one jednorazowe wypłaty dla uprawnionych chorych lub osób pozostających na ich utrzymaniu w sytuacjach, gdy nie udało się uzyskać odszkodowania od pracodawcy — często dlatego, że firma już nie istnieje.
Różnica w wypłacie może być znaczna, ale zależy od zasad konkretnego programu. W przykładzie podanym przez DWP dla programu z 2008 r., dotyczącym osoby w wieku 60 lat, świadczenie dla uprawnionej osoby zależnej wzrasta z 24 526 do 56 656 funtów. Z kolei w programie z 1979 r., przy wieku 60 lat i ocenie stopnia niepełnosprawności na poziomie 31–40 proc., stawka na rok 2026/27 rośnie z 21 011 do 34 062 funtów. Nie są to jednak jednakowe kwoty należne wszystkim wnioskodawcom.
Nie każda rodzina otrzyma wypłatę
Zrównanie stawek nie oznacza automatycznego przyznania pieniędzy wszystkim członkom rodziny ani gwarancji pełnego pokrycia wszystkich szkód związanych z chorobą i śmiercią bliskiego. Chodzi o wysokość jednorazowego świadczenia w wymienionych programach. Osoba składająca wniosek musi spełniać warunki uprawnienia jako osoba pozostająca na utrzymaniu zmarłego.
Istotna jest również data wniosku: nowe stawki mają zastosowanie do nowych wniosków osób zależnych składanych od 31 października 2026 r. Komunikat DWP wyraźnie wyklucza stosowanie zmiany wstecz.
Osobno należy traktować Irlandię Północną. Według DWP tamtejszy Department for Communities, który prowadzi odpowiedni program, ma wprowadzić podobne zmiany w późniejszym terminie. W komunikacie nie podano daty ich wejścia w życie.
