Ponad 20 tys. pacjentów w Anglii ma wziąć udział w badaniu, które sprawdzi, czy testy krwi mogą pomóc lekarzom rodzinnym wcześniej kierować osoby z podejrzanymi objawami na diagnostykę onkologiczną. Program STRIDE-RCT, ogłoszony 4 listopada 2026 r., obejmie co najmniej 200 przychodni NHS. To ocena przydatności nowych testów, a nie zapowiedź ich powszechnej dostępności ani potwierdzenie skuteczności.
Jak wynika z komunikatu rządowego, udział ma być proponowany pacjentom w wieku co najmniej 45 lat, którzy zgłoszą się do uczestniczących przychodni z objawami brzusznymi, takimi jak utrzymujące się wzdęcia lub dyskomfort. Nie będzie to więc powszechne badanie przesiewowe osób bez objawów.
Jedna próbka, poszukiwanie oznak różnych nowotworów
Uczestnicy mają oddawać jedną lub dwie probówki krwi w przychodni, przy okazji rutynowych badań. Testy będą szukać w próbce oznak kilku nowotworów oraz wskazywać możliwe miejsce ich pochodzenia. Większość opracowano na Uniwersytecie w Birmingham; wykorzystują różne technologie, między innymi analizę białek we krwi i sztuczną inteligencję.
Zakres badania obejmuje nowotwory jelita grubego i cienkiego, żołądka, przełyku, trzustki, wątroby, dróg żółciowych i pęcherzyka żółciowego, a także jajnika, endometrium, czyli błony śluzowej macicy, nerki, pęcherza moczowego i prostaty. Badacze ocenią, czy wyniki testów, stosowane wraz z oceną lekarza rodzinnego — w Wielkiej Brytanii określanego jako GP — pomagają wcześniej identyfikować osoby wymagające dalszych badań.
Wynik nie zastąpi diagnozy
Dodatni wynik ma wspierać decyzję o pilnym skierowaniu na dalszą diagnostykę, ale sam nie oznacza rozpoznania nowotworu. Z kolei wynik ujemny, jak podkreśla BBC, nie daje gwarancji wykluczenia choroby. Te ograniczenia są istotne: program ma dopiero ustalić, jaką wartość testy wnoszą do oceny pacjenta w przychodni.
Dla pacjentów oznacza to również, że ogłoszenie programu nie jest równoznaczne z możliwością wykonania testu w dowolnej placówce NHS. Badanie dotyczy wybranych przychodni w Anglii i określonej grupy osób z objawami. Skuteczność tego podejścia zostanie oceniona przed rozważeniem szerszego wdrożenia.
Program ma otrzymać do 8,49 mln funtów finansowania rządowego za pośrednictwem Office for Life Sciences, urzędu wspierającego sektor nauk o życiu, oraz National Institute for Health and Care Research (NIHR), instytucji finansującej badania w ochronie zdrowia i opiece. To górny limit zapowiedzianego wsparcia, nie kwota już wydana. W badaniu mają uczestniczyć przychodnie ze społeczności śródmiejskich, wiejskich, nadmorskich oraz obszarów dotkniętych deprywacją społeczno-ekonomiczną. Wcześniejsze rozpoznawanie nowotworów i trafniejsze kierowanie na dalsze badania pozostają celami programu — nie jego wykazanymi już rezultatami.
